SDG-monitor 2024

SDG-monitor 2024

SDG-monitor 2024: Een betere tool voor de opvolging van duurzame ontwikkeling 

Sinds 2020 investeert IDEA Consult in de verbetering van deze interactieve online tool met als doel gemeenten te ondersteunen bij het opvolgen van hun vooruitgang op het gebied van duurzame ontwikkeling. We willen met versie 2024 ook de doelgroep verruimen naar bovenlokale en non-profit organisaties die, door de toevoeging van nieuwe mogelijkheden, nu ook meer nuttige informatie uit de tool kunnen halen.   

 

Een nieuwe look en nieuwe mogelijkheden 

Naast een nieuwe look en de verhoogde verwerkingssnelheid, zijn we heel trots op de SDG-prestatiekwadranten. Ze werden ontwikkeld door UNU-CRIS in 2022 en kunnen nu voor elke gemeente aangeboden worden in de SDG-monitor.  

Het SDG-prestatiekwadrant toont gebruikers hun score, in relatie tot de mediaan van de gekozen SDG en rekening houdende met de contextfactoren van de gekozen gemeente (bv stedelijk/landelijk). Zo ontstaan er 4 kwadranten.  Alle SDG’s die in de rechterbovenhoek te vinden zijn, zijn de uitblinkers van deze Gemeente. Ze scoren hierop beter dan we zouden voorspellen op basis van hun contextfactoren en beter dan de meeste gemeenten.  

 

In het voorbeeld hierboven zijn de thema’s “schoon water en sanitair” (SDG 6) en “leven op het land”(SDG 15) absolute uitschieters. Aan de andere kant van de grafiek zien we dat deze gemeente ook met enkele uitdagingen te kampen heeft. Deze scores vinden we terug in het kwadrant linksonder: armoede (SDG1), ongelijkheid (SDG 10) en aandacht voor het klimaat (SDG 13).  

 

Welke impact had jouw bestuur de afgelopen beleidsperiode?     

“De nieuwe vergelijkingsmogelijkheden en de SDG-prestatiekwadranten kunnen als basis dienen voor de evaluatie van afgelopen beleidsperiode, maar nog belangrijker, ook voor de bepaling van de speerpunten voor de komende beleidsperiode”, zo vertelt Valentijn Vanoeteren, bezieler van de SDG Monitor en Expert Regionale & Stedelijke Ontwikkeling bij IDEA Consult.  “Als we kijken naar de cijfers van de afgelopen 14 jaar, zien we een hoopvol verhaal waar steden en gemeenten een positieve impact hebben op de verschillende SDG-thema’s zoals ‘geen armoede’ (SDG 1) , werk en economische groei (SDG 8) en ongelijkheid verminderen (SDG 10). We zien ook een kleine verbetering in één van de belangrijkste uitdaging sinds de vorige update: SDG 15 (leven op het land). We zien dat  de open ruimte onder druk blijft staan, maar dat er sinds de Coronacrisis veel meer aandacht is voor groen en het tegengaan van erosie.” 

 

 

Om gebruikers de impact te tonen die acties kunnen hebben op een gekozen SDG, voorzien we een interactieve manier om zelf grafieken samen te stellen op basis van de indicatoren van een SDG. We tonen hier SDG 15, één van de uitschieters van de Gemeente en de evolutie van deze SDG van 2010 tot nu.

 

 3.PNG

Als we nog dieper in de data duiken zien we bijvoorbeeld dat het aandeel verharde oppervlake, na een piek in 2020, nu gestaag afneemt.

 

Een hoopvol verhaal met genuanceerde aandachtspunten  

Bij sommige SDG’s merken we dat ze globaal verbeteren, maar niet op het niveau van elk van de onderliggende subindicatoren. Voorbeeld van zo’n indicator is SDG3 goede gezondheid en welzijn. Birgit Verspeek, SDG-Coördinator binnen IDEA Consult: “We zien een positieve impact op vlak van preventie en verkeersveiligheid, maar als we kijken naar de subindicatoren fysieke en mentale gezondheid zien we een daling. Op 29 maart 2024 waren er voor het eerst meer dan 500.000 langdurig zieken in België. Psychologische aandoeningen en ziekten van het bewegingsstelsel worden als grootste boosdoeners aangegeven. Tijd voor de beleidsmakers om hier over na te denken en actie te ondernemen. Verder is er binnen deze SDG een dalende tevredenheid over de gezondheidsvoorzieningen in Vlaanderen. Het tekort aan huisartsen in Vlaanderen komt ook naar boven in onze cijfers.  

Op de vraag welke gemeente het beste scoort, geven we niet graag een antwoord. De dataset bevat namelijk ook indicatoren die moeilijk beïnvloedbaar zijn op een lokaal niveau. Sommige inspanningen vertalen zich ook niet onmiddellijk in cijfers. We kunnen wel meegeven dat momenteel de Kempen, mede door hun gunstige contextfactoren, de koploper zijn op vlak van de algemene SDG-score. 

 

Van cijfers naar actie  

Onder de baseline “Moving Society” wil IDEA Consult de drijvende kracht zijn op vlak van data-gedreven, duurzame gedragsverandering. Het is onze ambitie om naar de volgende monitor toe, eigen indicatoren toe te voegen aan de monitor, die besturen nog meer inzicht geven. We doen dan ook een oproep naar lokale en bovenlokale besturen om aan te duiden welke data nog meer nodig zijn om hun duurzaamheidsbeleid te kunnen opvolgen.  

We stoppen overigens niet bij de cijfers. De data vormen het startpunt om gericht actie te ondernemen. In de afgelopen 5 jaar hebben we ingezet op het ontwikkelen van een breed SDG-aanbod, gaande van inspiratiesessies over de SDG’s  en de PCA-trajecten (SDG Pioneer, Champion, Ambassador) dat we aanbieden in samenwerking met CIFAL Flanders tot het mee uitdenken van het strategisch beleid rond SDG’s binnen je organisatie. Van individuele coaching van duurzaamheidsmedewerkers binnen besturen en non-profit organisaties tot de ontwikkeling van een ineractief dataplatform dat de  duurzaamheidsrapportering van organisaties en besturen ondersteunt.  Heb je een concrete vraag of wil je graag eens brainstormen? Neem dan contact op met Birgit Verspeek, Consultant Duurzame Ontwikkeling & SDG's .  

 

Stap voor stap door de monitor  

Ben je geïnteresseerd in het gebruik van de vernieuwde versie van de SDG-monitor, maar vind je het allemaal een beetje overweldigend? Geen zorgen, we staan klaar om je stap voor stap door dit proces te begeleiden: 

  • Op 16 april organiseren we samen met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) een webinar die inzicht geeft in het gebruik van de monitor binnen de omgevingsanalyse. (meer info op: https://www.vvsg.be/opleidingen/websdgrecentedata24)   
  • Op 23 april nemen we een diepe duik in de werking van de monitor tijdens het Webinar “Stap voor stap door de SDG-Monitor” (volg onze LinkedIn pagina voor meer informatie). 

 

Meer info: IDEA Consult 

Valentijn Vanoeteren, Valentijn.vanoeteren@ideaconsult.be, 0498 08 97 76. 

Birgit Verspeek, Birgit.verspeek@ideaconsult.be, 0468 06 09 69

 

 Raadpleeg hier de SDG-monitor: https://www.sdgmonitor.be/


arrow team members
foto Birgit Verspeek
Birgit Verspeek
Senior Consultant Duurzame Ontwikkeling & SDG's